Dù sản lượng vàng khai thác đạt đỉnh kỷ lục tổng nguồn cung vàng quý 3 vẫn giảm. Nguyên nhân là gì?

Sản lượng khai thác vàng đã đạt mức kỷ lục trong quý III. Tuy nhiên, nguồn cung vàng lại giảm 1%.

Chuyện gì đã xảy ra?

Trong quý III, các mỏ vàng trên toàn cầu đã sản xuất 1.071 tấn vàng. Đây là sản lượng khai thác trong quý III cao nhất kể từ khi Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) bắt đầu ghi nhận dữ liệu vào năm 2000.

Sản lượng khai thác vàng tăng 2% so với cùng kỳ năm trước và đang trên đà thiết lập kỷ lục mới cho cả năm.

Một số quốc gia sản xuất vàng hàng đầu thế giới ghi nhận sản lượng tăng đáng kể.

Các mỏ tại Canada báo cáo sản lượng vàng tăng 22%. Theo các nhà phân tích, mức tăng này đến từ cả các mỏ mới đi vào hoạt động lẫn việc tăng sản lượng tại các mỏ hiện hữu.

Sản lượng vàng của Indonesia tăng 21%. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), mức tăng trưởng này chủ yếu nhờ hàm lượng quặng được cải thiện và sản lượng khai thác cao hơn tại mỏ Batu Hijau của công ty PT Amman Resources.

Chile và Ghana lần lượt ghi nhận mức tăng sản lượng vàng là 19% và 13%.

Mặc dù các mỏ đang khai thác nhiều vàng hơn, nhưng chi phí để đưa vàng ra khỏi lòng đất lại đang tăng nhanh chóng. Tổng chi phí duy trì hoạt động (AISC) trung bình đã đạt mức cao kỷ lục 1.930 USD/ounce trong quý II – tăng 8% so với quý trước và tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới, đây là mức tăng hàng năm mạnh nhất của chỉ số AISC kể từ quý I/2013. Các nhà phân tích lưu ý rằng lạm phát giá cả trong ngành khai thác mỏ đang tăng tốc nhanh hơn nhiều so với mức trung bình 5% ghi nhận trong năm năm qua.

“Trong năm qua, các đơn vị khai thác vàng đã phải đối mặt với áp lực từ giá năng lượng và chi phí vật tư tiêu hao tăng cao, trong khi chi phí vốn duy trì hoạt động (capex) cũng tăng nhanh chóng.”

Nếu các mỏ khai thác nhiều vàng hơn, tại sao nguồn cung lại giảm?

Nếu sản lượng khai thác vàng tăng lên, tại sao tổng nguồn cung lại sụt giảm?

Hoạt động tái chế vàng đã giảm 8% trong quý III, xuống còn 314 tấn, trong bối cảnh giá vàng có xu hướng đi xuống. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council - WGC), xu hướng tái chế vàng vẫn tiếp diễn trong quý 3, với khối lượng tái chế tại châu Âu và Hoa Kỳ duy trì ở mức cao, trong khi tại các khu vực khác, khối lượng này phần lớn sụt giảm do giá vàng đi xuống. WGC lưu ý: “Kỳ vọng giá vàng sẽ tăng trong trung và dài hạn cũng góp phần làm giảm hoạt động tái chế”.

“Các thông tin thực tế cho thấy những người nắm giữ vàng kỳ vọng giá sẽ phục hồi; hoặc tại các quốc gia có đồng nội tệ yếu, họ tin rằng vàng sẽ tiếp tục là công cụ bảo vệ trước những bất ổn kinh tế sâu rộng hơn.”

Tại Ấn Độ, hoạt động tái chế vẫn ở mức thấp. Khối lượng tái chế theo quý không thay đổi so với quý trước nhưng giảm 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Các chuyên gia của WGC cho biết, khối lượng tái chế thấp là do giá vàng giảm, xu hướng ưu tiên dùng vàng làm tài sản thế chấp, và ngày càng nhiều khách hàng chọn cách đổi trang sức cũ lấy trang sức mới.

Việc đổi trang sức cũ lấy trang sức mới không tạo ra tác động ròng đến nguồn cung, và dữ liệu về tái chế không bao gồm hoạt động này.

Tại Trung Quốc, hoạt động tái chế cũng sụt giảm, với mức giảm 12% so với quý trước và 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Thuế giá trị gia tăng (VAT) 7% áp dụng cho mặt hàng trang sức đã thúc đẩy người tiêu dùng đổi trang sức cũ lấy trang sức mới.

Trong khi đó, hoạt động tái chế tại châu Âu tăng 12% và tại Hoa Kỳ tăng 8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Các chuyên gia của WGC nhận định rằng các xu hướng tái chế củng cố quan điểm cho rằng hoạt động này nhạy cảm với những biến động giá gần đây hơn là so sánh theo năm.

“Mặc dù giá vàng trung bình trong quý vẫn cao hơn 23% so với mức giá của quý 3 năm trước, nhưng con số này đã giảm 5% so với quý liền trước. Khối lượng tái chế cũng biến động theo xu hướng giá gần đây, giảm 2% so với quý trước và 8% so với cùng kỳ năm ngoái – một mô hình nhất quán với những gì đã ghi nhận trong các quý gần đây.”

Hoạt động giảm phòng ngừa rủi ro (de-hedging) của các nhà sản xuất cũng làm giảm nguồn cung vàng thêm 17 tấn trong quý 3.

Nhiều đơn vị khai thác vàng thực hiện phòng ngừa rủi ro bằng cách ký kết các hợp đồng bán sản lượng tương lai với mức giá đã định trước. Việc này giúp các nhà sản xuất vàng đảm bảo doanh thu và bảo vệ họ trước những đợt sụt giảm giá vàng bất ngờ. Tuy nhiên, các đơn vị khai thác sẽ mất đi cơ hội thu thêm lợi nhuận nếu giá vàng tăng vượt mức giá đã chốt trong hợp đồng phòng ngừa rủi ro. Sự sụt giảm trong các hoạt động phòng ngừa rủi ro (hedging) vào quý 3 dự kiến ​​sẽ làm giảm khối lượng các vị thế đang mở từ 109 tấn vào cuối quý 2 xuống còn khoảng 92 tấn.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), “xu hướng thu hẹp liên tục này phản ánh việc các nhà sản xuất không mấy mặn mà với việc chốt giá tương lai, đặc biệt là khi các hợp đồng phòng ngừa rủi ro hiện tại đang ở mức thấp hơn nhiều so với giá giao ngay trên thị trường.”

Nhìn về tương lai, các chuyên gia phân tích tại Hội đồng Vàng Thế giới dự báo nguồn cung sẽ thu hẹp nhẹ trong năm 2026. Mặc dù sản lượng khai thác đang trên đà thiết lập kỷ lục mới, nhưng khối lượng vàng tái chế được kỳ vọng vẫn sẽ duy trì ở mức thấp trong quý 4.

“Bất chấp lạm phát gia tăng và một số dấu hiệu về tình trạng thất nghiệp, hiện vẫn có rất ít bằng chứng cho thấy xuất hiện làn sóng bán vàng do áp lực tài chính. Mặc dù nguồn cung vàng tái chế có khả năng tăng nhẹ nếu giá vàng phục hồi mạnh trong quý 4, nhưng rủi ro xảy ra tình trạng ồ ạt bán vàng tái chế là không cao.”