Triển vọng giữa năm của đồng Yên Nhật: Vì sao việc BoJ tăng lãi suất không cứu được đồng Yên — và điều gì thực sự sẽ làm được

Đồng yên Nhật (JPY) đã trải qua một xu hướng giảm rõ rệt kể từ đầu năm 2026, chạm hàng loạt mức đáy trong nhiều thập kỷ so với đồng đô la Mỹ (USD) khi bước vào nửa cuối năm. Chính phủ Nhật Bản đã can thiệp để nâng đỡ đồng nội tệ, triển khai khoản tiền kỷ lục 11,73 nghìn tỷ yên (xấp xỉ 74 tỷ đô la) trong giai đoạn từ cuối tháng 4 đến cuối tháng 5 nhằm đối phó với sự mất giá mạnh của đồng tiền.

Trong khi đó, một đợt can thiệp chính thức bị nghi ngờ vào ngày 30 tháng 7 đã kích hoạt một đợt tăng mạnh của JPY, dù phản ứng tức thời của thị trường hóa ra chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) tiếp tục rời xa giai đoạn nới lỏng tiền tệ cực kỳ lỏng lẻo và tiến thêm một bước nữa hướng tới bình thường hóa chính sách, nâng lãi suất ngắn hạn lên 1,00% vào tháng 6, mức cao nhất kể từ năm 1995. Ngân hàng trung ương cũng duy trì thiên hướng thắt chặt diều hâu trong tháng 7 và nhấn mạnh sẵn sàng tiếp tục đẩy chi phí đi vay lên cao hơn. Tuy nhiên, điều này không thể mang lại sự hỗ trợ bền vững cho JPY, đồng tiền được dự báo sẽ tiếp tục kém hiệu quả đáng kể do sự kết hợp của các yếu tố tiền tệ, địa chính trị và kinh tế.

Sự suy yếu kéo dài của đồng yên không bắt nguồn từ một yếu tố duy nhất. Thay vào đó, nó phản ánh sự kết hợp của các cơn gió ngược mang tính cấu trúc tiếp tục lấn át quá trình bình thường hóa chính sách dần dần của BoJ. Trong khi phần lớn các lực cản này được kỳ vọng sẽ tiếp tục gây áp lực lên đồng tiền trong nửa cuối năm 2026, một số diễn biến vẫn có thể mang lại sự hỗ trợ đáng kể.

Các cơn gió ngược mang tính cấu trúc đè nặng lên đồng yên

Chênh lệch lãi suất dai dẳng

Dù BoJ tiếp cận quá trình bình thường hóa chính sách và các đợt tăng lãi suất từng bước một cách thận trọng, lãi suất thực của Nhật Bản vẫn cực kỳ thấp theo tiêu chuẩn toàn cầu. Lãi suất trái phiếu ở Mỹ và các nền kinh tế lớn khác vẫn cao hơn đáng kể so với Nhật Bản. Môi trường này khuyến khích nhà đầu tư vay với chi phí rẻ bằng đồng yên để tài trợ cho các khoản đầu tư vào tài sản nước ngoài có lợi suất cao hơn, khiến giao dịch carry trade kinh điển vẫn tiếp diễn.

Rủi ro từ năng lượng và nhập khẩu

Sự phụ thuộc lớn của Nhật Bản vào năng lượng nhập khẩu và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) khiến nước này dễ bị tổn thương trước những biến động hàng hóa toàn cầu. Việc căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông gia tăng trong nửa đầu năm 2026 đã đẩy giá năng lượng và giá dầu toàn cầu lên cao, làm tăng chi phí nhập khẩu năng lượng của Nhật Bản và nới rộng thâm hụt thương mại của nước này. Lạm phát nhập khẩu phát sinh từ đó tại Nhật Bản đã bào mòn sức mua và kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế.

Nợ chính phủ khổng lồ và các ràng buộc tài khóa

Đà mất giá của đồng yên đã bị khuếch đại bởi các kế hoạch chi tiêu của Thủ tướng Sanae Takaichi, vốn làm dấy lên lo ngại về gánh nặng nợ khổng lồ. Takaichi đang nhắm tới khoản đầu tư công-tư kết hợp 370 nghìn tỷ yên vào năm 2040. Khi Nhật Bản vốn đã có mức nợ rất cao – với tỷ lệ nợ trên GDP vượt 200% – nhà đầu tư vẫn lo ngại rằng việc vay thâm hụt bổ sung có thể làm gia tăng lo ngại về tính bền vững tài khóa.

Không gian hạn chế cho các đợt tăng lãi suất mạnh tay của BoJ

Nhà đầu tư nghi ngờ liệu BoJ có cam kết với một chu kỳ thắt chặt mạnh tay hay tăng tốc hay không khi các nhà hoạch định chính sách vẫn thận trọng trước nguy cơ bóp nghẹt đà tăng trưởng kinh tế trong nước vốn còn mong manh. Trái lại, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được cho là sẽ giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn dự kiến trong bối cảnh lo ngại về lạm phát do năng lượng thúc đẩy.

Khoảng cách cấu trúc giữa chi phí vay cực thấp ở Nhật Bản và lãi suất cao hơn ở Mỹ và các nền kinh tế lớn khác cho thấy các biện pháp can thiệp của giới chức Nhật Bản sẽ chỉ có tác động hạn chế và tạm thời đối với JPY. Một sự đảo chiều bền vững của đồng yên sẽ đòi hỏi hoặc việc thắt chặt chính sách mạnh tay từ BoJ hoặc việc Fed cắt giảm lãi suất nhanh hơn để thu hẹp đáng kể chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật.

Điều gì có thể hỗ trợ đồng yên?

Bất chấp những trở ngại mang tính cấu trúc này, một số diễn biến có thể cải thiện triển vọng của đồng yên nếu chúng xảy ra trong nửa cuối năm.

Dòng vốn hồi hương có thể cứu đồng yên

Việc tăng lãi suất mạnh tay sẽ làm mất ổn định thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản và đẩy chi phí phục vụ nợ lên cao, khiến BoJ chỉ còn rất ít dư địa để tiếp tục thắt chặt chính sách. Để hỗ trợ thị trường nợ công, Nhật Bản đang tìm cách khuyến khích hộ gia đình, Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ (GPIF) và các quỹ công khác đầu tư vào tài sản tài chính trong nước. Dòng vốn hồi hương gia tăng có thể hỗ trợ cho JPY đang bị bán tháo.

Can thiệp phối hợp

Hơn nữa, một sự can thiệp phối hợp giữa Bộ Tài chính Nhật Bản, các ngân hàng trung ương toàn cầu — đặc biệt là Fed – hoặc các quốc gia G7 khác sẽ cho thấy các cường quốc kinh tế cùng chia sẻ mối lo ngại về biến động tiền tệ quá mức. Mặc dù hiếm gặp, một hành động thị trường đa phương có thể mạnh hơn và tạo ra xu hướng tăng giá cho JPY. Đổi lại, Nhật Bản sẽ nhận được sự giảm bớt áp lực lạm phát vì nước này phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, kích hoạt một chuỗi phản ứng dây chuyền.

Giảm bớt áp lực từ thị trường năng lượng

Các diễn biến địa chính trị và thị trường năng lượng cũng vẫn là những biến số quan trọng đối với bất kỳ sự phục hồi đáng kể nào của JPY. Việc hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran có thể kích hoạt đà giảm của giá Dầu và hàng hóa. Điều này có thể làm giảm dòng tiền chảy ra do nhập khẩu của Nhật Bản, hạ nhiệt lạm phát trong nước do nhập khẩu, và giảm sức ép lên sức mua của hộ gia đình, qua đó làm dịu áp lực cấu trúc lên đồng yên.

Biểu đồ USD/JPY hàng ngày

Triển vọng kỹ thuật: Xu hướng tăng của USD/JPY dường như vẫn còn nguyên bất chấp đợt giảm điều chỉnh

Đợt lao dốc được cho là do can thiệp đã chững lại gần vùng hỗ trợ hợp lưu, bao gồm biên dưới của một kênh dốc lên và đường trung bình động giản đơn (SMA) 200 ngày. Điều này cho thấy xu hướng tăng chủ đạo vẫn còn nguyên bất chấp đợt thoái lui gần đây, dù các chỉ báo động lượng cho thấy áp lực tăng giá đang mất dần sức mạnh ngay cả khi cặp USD/JPY vẫn được hỗ trợ bởi cấu trúc xu hướng nền tảng. Thực tế, Chỉ báo sức mạnh tương đối (RSI) đã trượt về gần 37, trong khi đường trung bình động hội tụ phân kỳ (MACD) đã chuyển sang tiêu cực.

Tuy nhiên, sẽ là thận trọng khi chờ đợi một cú phá vỡ bền vững và chấp nhận dưới mốc 158,00 trước khi xác nhận rằng cặp USD/JPY đã tạo đỉnh và định vị cho bất kỳ đợt giảm nào tiếp theo. Trong khi đó, một nhịp bật lên bền vững từ khu vực này sẽ giữ nguyên cấu trúc tăng giá và để ngỏ đỉnh kênh quanh 167,39 như là vùng kháng cự đáng kể tiếp theo, nơi giá giao ngay có thể đối mặt với nguồn cung mạnh hơn nếu người mua cố gắng kéo dài đà tăng.

(Phân tích kỹ thuật của bài viết này được thực hiện với sự hỗ trợ của một công cụ AI. Tìm hiểu thêm.)

Tóm lại

Từ góc độ kinh tế vĩ mô rộng hơn, xu hướng dài hạn của USD/JPY vẫn là tăng trong bối cảnh lợi suất vượt trội dai dẳng của tài sản Mỹ. Rủi ro giảm giá chính đối với triển vọng này sẽ là một sự can thiệp phối hợp từ giới chức Nhật Bản và Mỹ hoặc một sự chuyển hướng bất ngờ sang lập trường ôn hòa hơn từ ngân hàng trung ương Mỹ.