Cục Dự trữ Liên bang đang đấm gió với lạm phát

Kevin Warsh và đám tay sai của ông ta tại Cục Dự trữ Liên bang đang đánh võ bóng.

Lưu ý rằng, họ chắc chắn nên chiến đấu với lạm phát. Nhưng thay vào đó, dường như họ đang chống lại giá dầu tăng.

Đó không phải là cùng một thứ.

Lạm phát, nếu được định nghĩa đúng, là sự gia tăng trong cung tiền và tín dụng. Lạm phát giá cả – giá tiêu dùng tăng – là một triệu chứng của lạm phát tiền tệ này. Tuy nhiên, những yếu tố khác cũng có thể gây ra lạm phát giá cả, bao gồm cả các cú sốc dầu mỏ.

Sự khác biệt giữa một cú sốc giá và lạm phát là cú sốc giá chỉ làm tăng một số mức giá. Lạm phát tiền tệ gây ra sự gia tăng của mặt bằng giá chung, và đó là điều duy nhất tạo ra tác động như vậy. Như nhà kinh tế Milton Friedman đã nói, "Lạm phát luôn luôn và ở mọi nơi là một hiện tượng tiền tệ, theo nghĩa rằng nó chỉ có thể được tạo ra bởi tốc độ tăng của lượng tiền nhanh hơn tốc độ tăng của sản lượng." 

Đừng hiểu lầm tôi. Có rất nhiều lạm phát trong hệ thống, được thể hiện qua việc cung tiền gia tăng. Theo thước đo M2, lạm phát hiện đang ở quanh mức 5% vào lúc này. Tuy nhiên, Warsh và cộng sự, cùng với thị trường và gần như tất cả mọi người trong truyền thông tài chính chính thống, đều đang ám ảnh với giá dầu.

Tôi không nói giá nhiên liệu tăng không quan trọng. Tôi không nói chúng sẽ không gây ra gián đoạn kinh tế đáng kể. Tôi thậm chí không nói cú sốc dầu mỏ sẽ không đẩy nhiều mức giá khác lên cao. Nó sẽ làm vậy, và chúng ta sẽ thấy điều đó phản ánh trong CPI.

Nhưng tôi đang nói rằng đây không phải là kiểu "lạm phát" mà Fed có thể ngăn chặn bằng cách tăng lãi suất.

Nếu bạn nghi ngờ tôi, hãy tự hỏi: một đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm làm thế nào để bơm thêm dầu từ lòng đất lên? Làm thế nào nó làm tăng công suất lọc dầu? Làm thế nào nó mở eo biển Hormuz?

Tôi chắc rằng một số người đọc điều này đang bối rối. Bạn đã được lập trình để nghĩ rằng giá tăng = lạm phát. Chúng ta chống lạm phát bằng cách tăng lãi suất. Do đó, Fed đang làm điều cần làm.

Vấn đề là gì?

Fed đã tuyên chiến với cái bóng của lạm phát. Trên thực tế, đó là cuộc chiến đúng nhưng nhắm nhầm đối thủ. Ngân hàng trung ương cần kéo lạm phát tiền tệ xuống, nhưng lại đang tập trung vào một cú sốc giá. Nếu đó là vấn đề thực sự, ngân hàng trung ương không nên tăng lãi suất vì giá dầu tăng thực ra không phải là lạm phát theo đúng nghĩa. Trong khi lạm phát tiền tệ đẩy mọi mức giá lên cao, thì một số mức giá tất yếu sẽ giảm trong một cú sốc giá.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, nhà kinh tế Daniel Lacalle đã chỉ ra lối suy nghĩ rối rắm này, lưu ý rằng các nhà hoạch định chính sách và các nhà kinh tế Keynes luôn cố gắng xoay lập luận quanh các mức giá riêng lẻ.

"Giá dầu tăng; do đó, lạm phát tăng. Không, điều đó không đúng. Nếu đó là trường hợp trong năm 2022, 2023 và 2024, chúng ta đã phải có giảm phát. Vì vậy, chúng ta cần phân biệt giữa giá riêng lẻ và giá tổng thể."

Lacalle tiếp tục giải thích vì sao một cú sốc dầu mỏ không gây ra "lạm phát" theo nghĩa kinh tế.

"Với cùng một lượng tiền, nếu giá dầu tăng do một cú sốc năng lượng, hay bất cứ điều gì tương tự, thì lượng tiền trong hệ thống để mua các hàng hóa và dịch vụ còn lại sẽ ít hơn. Do đó, giá dầu cao không có nghĩa là lạm phát cao hơn vì, với cùng một lượng tiền, bạn sẽ có ít đơn vị tiền tệ hơn để mua các hàng hóa và dịch vụ khác. Vì vậy, giá của các hàng hóa và dịch vụ khác sẽ giữ ổn định hoặc giảm xuống. Nhiều người nói chiến tranh là yếu tố lạm phát. Giá dầu là yếu tố lạm phát. Không, không phải vậy. Chúng là yếu tố giảm lạm phát."

Vì vậy, nếu Warsh & Co. vừa tăng lãi suất chỉ vì giá dầu tăng, họ đã mắc một sai lầm lớn. Lacalle nói đợt tăng này có "tác động bằng không" đối với giá năng lượng hoặc chi tiêu chính phủ. Nó chỉ làm tổn hại các doanh nghiệp nhỏ và các gia đình.

"Fed sẽ không kéo giá dầu hay giá khí tự nhiên xuống, và rõ ràng việc tăng lãi suất sẽ hoàn toàn vô dụng như một công cụ trên mặt trận đó. Nhưng xét về việc làm, nó sẽ cực kỳ tàn khốc vì 90% việc tạo việc làm ở Mỹ, cũng như ở khu vực đồng euro hay bất kỳ nền kinh tế phát triển nào, đến từ các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chúng ta đã thấy việc tạo việc làm kém vững chắc hơn đáng kể so với các chỉ báo vĩ mô khác, và điều đó chủ yếu xuất phát từ mức chi phí tài trợ rất mạnh mà các doanh nghiệp nhỏ và vừa phải gánh chịu ở Mỹ."

Dù vậy, trong hệ thống vẫn có rất nhiều lạm phát. Có thể đưa ra lập luận mạnh mẽ cho việc tăng lãi suất dựa trên cung tiền đang gia tăng. Nhưng điều đó chỉ đưa chúng ta quay lại thế tiến thoái lưỡng nan của Fed.

Tất cả những điều này đều đúng cùng lúc:

1. Đợt tăng lãi suất của Fed tuần trước sẽ không tạo ra thêm dầu hay làm giảm chi phí năng lượng
2. Tuy nhiên, vẫn có thể lập luận cho việc tăng lãi suất dựa trên cung tiền đang tăng và CPI cơ bản vẫn tiếp tục nóng.
3. Trên thực tế, bạn còn có thể lập luận rằng việc tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm chẳng khác nào nhổ vào đại dương, xét đến mức lạm phát đã được bơm vào hệ thống trong đại dịch (và trước đó là cuộc Đại suy thoái). Fed ngay từ đầu đã không làm đủ để tiêu diệt lạm phát.
4. Đồng thời, có thể lập luận cho việc cắt giảm lãi suất để giữ cho nền kinh tế bong bóng đầy nợ tiếp tục nổi. Một nền kinh tế bị chi phối bởi Hố Đen Nợ không thể vận hành trong môi trường lãi suất cao. 
5. Nếu Fed giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, gần như chắc chắn nó sẽ đẩy nền kinh tế vào suy thoái, như Lacalle đã lưu ý.
6. Không giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn sẽ cho phép lạm phát tiếp tục tự do bùng phát.

Vậy một người của Fed phải làm gì?

Rõ ràng là đưa ra một đợt tăng tượng trưng 0,25 điểm phần trăm và cầu trời cho nền kinh tế đủ sức trụ vững lâu đến mức giá dầu hạ nhiệt để họ có thể hợp lý hóa việc cắt giảm lãi suất.

Sẽ rất thú vị để xem mọi chuyện diễn ra như thế nào.

Trong lúc đó, mọi con đường đều dẫn đến lạm phát. Hãy chuẩn bị cho phù hợp.