Thị trường vàng: Rupee yếu làm nhà hoạch định chính sách nỗ lực kiềm chế nhu cầu vàng của Ấn Độ

• Việc Ấn Độ tăng mạnh thuế nhập khẩu báo hiệu mối lo ngại ngày càng tăng rằng nhu cầu vàng và chi phí năng lượng tăng cao đang kết hợp lại để gây bất ổn cho đồng rupee và làm gia tăng thâm hụt tài khoản vãng lai.
• Nhu cầu vàng ở Ấn Độ đang chuyển từ tiêu dùng văn hóa sang hành vi đầu tư phòng thủ, khiến các nhà hoạch định chính sách khó kiềm chế hơn thông qua thuế quan hoặc các lời kêu gọi công khai.
• Thông điệp vĩ mô rộng hơn rất lạc quan về tâm lý vàng dài hạn khi các hộ gia đình ngày càng coi vàng thỏi như một biện pháp bảo vệ chống lại sự dễ tổn thương của tiền tệ và bất ổn địa chính trị.

Cố gắng kiềm chế nhu cầu vàng không ngừng tăng cao của Ấn Độ

Thị trường vàng không còn được giao dịch như một công cụ phòng ngừa lạm phát đơn giản hay một nơi trú ẩn an toàn truyền thống. Nó đang bắt đầu hoạt động giống như một van điều áp trong bảng cân đối kế toán của các thị trường mới nổi, và không nơi nào thể hiện rõ sự căng thẳng đó hơn ở Ấn Độ hiện nay. Giá vàng vẫn ở mức cao trên toàn cầu, nhưng câu chuyện thực sự đang diễn ra bên dưới bề mặt, nơi tiền tệ, nhập khẩu năng lượng và tâm lý hộ gia đình đang va chạm trong một vòng xoáy vĩ mô diễn ra chậm chạp, ngày càng khó để các nhà hoạch định chính sách kiềm chế. Đồng rupee đã trượt xuống mức thấp kỷ lục so với đồng đô la, và New Delhi hiện đang coi nhu cầu vàng thỏi ít giống như một thói quen văn hóa và giống như một lỗ hổng trong hệ thống tài chính quốc gia.

Ấn Độ đã thực sự hãm phanh nhập khẩu vàng bằng cách tăng thuế đối với vàng và bạc từ 6% lên 15%, một sự đảo ngược mạnh mẽ cho thấy chính quyền đang lo ngại như thế nào về sự mất cân bằng cán cân vãng lai ngày càng gia tăng của đất nước. Khi quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới đột nhiên bắt đầu dựng lên các rào cản thuế quan đối với kim loại quý, thị trường nên chú ý vì đây không chỉ đơn thuần là điều chỉnh thuế. Đó là dấu hiệu cho thấy các nhà hoạch định chính sách nhận thấy cán cân vãng lai đang tiến quá gần đến bờ vực phá vỡ.

Thời điểm này nói lên tất cả. Giá năng lượng đang tăng trở lại khi căng thẳng ở Trung Đông khiến thị trường dầu thô bị kéo căng như một chiếc lò xo bị nén quá mức. Ấn Độ nhập khẩu gần 85% nhu cầu nhiên liệu và vẫn phụ thuộc rất nhiều vào tuyến đường huyết mạch eo biển Hormuz, tuyến đường cung cấp phần lớn năng lượng cho châu Á. Dầu mỏ đã trở thành "thuế oxy" đối với nền kinh tế Ấn Độ. Mỗi đô la tăng thêm vào giá dầu thô đều trực tiếp ảnh hưởng đến hóa đơn nhập khẩu, làm suy yếu đồng rupee hơn nữa và làm tăng thêm sự cấp bách trong giới chính phủ để ngăn chặn một nguồn chảy đô la lớn khác. Vàng hiện đang nằm trực tiếp trong tầm ngắm của cuộc chiến đó.

Điều khiến vấn đề này trở nên đặc biệt quan trọng là nhu cầu vàng của Ấn Độ không còn chỉ được thúc đẩy bởi các đám cưới, lễ hội hay văn hóa tiết kiệm ở vùng nông thôn. Thị trường đã phát triển. Nhu cầu đầu tư đã tăng vọt khi các hộ gia đình ngày càng coi vàng như một loại "vũ khí" tài chính chống lại sự bất ổn tiền tệ và sự không chắc chắn về lạm phát. Sự thay đổi đó đã thay đổi hoàn toàn tâm lý. Một khi vàng chuyển từ đồ trang sức sang giao dịch bảo vệ, nhu cầu sẽ khó bị kiềm chế hơn nhiều chỉ bằng chính sách. Các nhà đầu tư ngừng suy nghĩ theo cảm xúc và bắt đầu suy nghĩ theo hướng phòng thủ.

Các con số đã cho thấy sự thay đổi này đã trở nên mạnh mẽ như thế nào. Nhập khẩu trung bình hàng tháng đã tăng vọt lên 83 tấn trong những tháng đầu năm 2026 so với 53 tấn năm ngoái, trong khi giá trị nhu cầu vàng của Ấn Độ gần như tăng gấp đôi lên mức kỷ lục 25 tỷ đô la chỉ trong quý đầu tiên. Đó không phải là hành vi tiêu dùng bình thường. Đó là dòng vốn đang tìm kiếm nơi trú ẩn. Nó giống như kiểu chảy vốn âm thầm của các hộ gia đình mà các nhà hoạch định chính sách lo ngại, vì nó làm cạn kiệt dự trữ ngoại hối từng bước một qua các quầy bán đồ trang sức.

Lời kêu gọi công khai của Thủ tướng Narendra Modi đối với người dân hạn chế mua vàng thỏi trong một năm càng làm cho câu chuyện thêm phần phức tạp. Chính phủ hiếm khi yêu cầu người dân tự nguyện ngừng mua vàng trừ khi áp lực kinh tế vĩ mô trở nên đáng kể. Bản thân yêu cầu này gần như gợi nhớ đến các chiến dịch tiết kiệm thời chiến, nơi các hộ gia đình được yêu cầu hy sinh tiêu dùng để ổn định quốc gia. Hiện nay, người dân được khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng, làm việc từ xa và tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời được khuyến khích hạn chế mua vàng thỏi. Nhìn chung, điều này cho thấy một chính phủ đang cố gắng quản lý sự dễ tổn thương từ bên ngoài trước khi thị trường bắt đầu buộc phải điều chỉnh mạnh mẽ hơn.

Những gì đang diễn ra dường như không phải là một chu kỳ thắt chặt kinh tế vĩ mô đơn giản mà giống như một màn giữ thăng bằng khổng lồ trên một con tàu đang lênh đênh giữa biển động. Ấn Độ muốn duy trì tăng trưởng, tránh những cú sốc giá nhiên liệu ở cấp độ người tiêu dùng, duy trì ổn định chính trị, bảo vệ đồng rupee và giữ cho dòng vốn chảy vào nền kinh tế cùng một lúc. Nhưng trong màn giữ thăng bằng đó, thực tế luôn đòi lại cái giá của nó. Thay vì cho phép giá nhiên liệu cao hơn tự nhiên kìm hãm tiêu dùng thông qua việc giảm nhu cầu, chính quyền dường như đang chuyển hướng áp lực sang nhập khẩu và kiểm soát vốn đối với vàng thỏi. Điều đó có thể giúp câu giờ, nhưng thị trường có xu hướng xem những thay đổi chính sách này là dấu hiệu của sự căng thẳng tiềm ẩn hơn là sự tự tin.

Đối với tôi, đây là lúc câu chuyện trở nên lớn hơn cả bản thân Ấn Độ. Vàng ngày càng giống như một cuộc trưng cầu dân ý về niềm tin vào sự ổn định của tiền tệ pháp định ở các quốc gia nhập khẩu lớn. Khi các hộ gia đình đổ xô mua vàng thỏi trong khi chính phủ âm thầm cố gắng đóng cửa nguồn cung, điều đó báo hiệu rằng niềm tin vào sức mua của đồng tiền đang bắt đầu xói mòn ở cấp cơ sở. Thị trường không còn đơn thuần là giao dịch việc cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang hay kỳ vọng lạm phát. Nó đang giao dịch hành vi xã hội dưới áp lực tài chính.

Điều trớ trêu là những nỗ lực nhằm kìm hãm nhu cầu vàng đôi khi lại củng cố tâm lý lạc quan dài hạn đằng sau nó. Mỗi lần tăng thuế quan, mỗi lời cảnh báo từ các nhà hoạch định chính sách, mỗi lời kêu gọi giảm mua sắm đều có thể củng cố nhận thức của các hộ gia đình rằng vàng chính là tài sản mà chính phủ không muốn người dân tích lũy trong thời kỳ tiền tệ dễ tổn thương. Động lực đó có thể tự nuôi dưỡng, đặc biệt là ở châu Á, nơi quyền sở hữu vàng được ăn sâu vào văn hóa và được hiểu về mặt chính trị như một kho lưu trữ an ninh cho các thế hệ tương lai.

Đồng thời, đồng rupee hiện đang bị mắc kẹt giữa hai luồng vận chuyển vĩ mô khổng lồ. Một bên là đồng đô la mạnh hơn về mặt cấu trúc, được hỗ trợ bởi giá năng lượng tăng cao và sự bất ổn địa chính trị. Mặt khác, nhu cầu trong nước đối với các tài sản bảo hộ nhập khẩu như vàng lại tăng cao. Kết quả là thị trường tiền tệ ngày càng biến động như một nồi áp suất, với van bị siết chặt hơn mỗi tuần. Thuế nhập khẩu có thể tạm thời làm chậm quá trình chảy máu, nhưng chúng không loại bỏ được điểm yếu sâu xa liên quan đến sự phụ thuộc vào năng lượng và thâm hụt thương mại ngày càng gia tăng.

Đây là lý do cuối cùng khiến thị trường vàng toàn cầu vẫn cảm thấy được hỗ trợ về mặt cấu trúc bất chấp những đợt giảm giá thỉnh thoảng. Bên dưới bề mặt của biến động giá hàng ngày là một chủ đề lớn hơn nhiều xoay quanh sự bất ổn tiền tệ, sự phân mảnh địa chính trị và sự gia tăng lòng tin vào sự ổn định tiền tệ truyền thống. Vàng đang âm thầm trở thành tài sản cứu cánh tài chính cho một nền kinh tế thế giới ngày càng bị chia rẽ. Ấn Độ chỉ đơn giản là nơi mà sự căng thẳng đó hiện đang trở nên không thể che giấu.