Vàng được phân bổ vốn chưa tương xứng, và chỉ cần nhu cầu tăng nhẹ cũng có thể đẩy giá lên đáng kể

Thị trường vàng có quy mô khổng lồ. Thanh khoản thị trường toàn cầu đạt mức trung bình 356 tỷ USD mỗi ngày trong tháng 7. Trong một tuần đặc biệt sôi động hồi đầu năm nay, khối lượng giao dịch vàng trên thị trường giao ngay tại London đã vượt mốc 1 nghìn tỷ USD chỉ trong vòng một tuần.

Tuy nhiên, vàng vẫn chưa nhận được sự quan tâm đầu tư tương xứng, đặc biệt là tại các nước phương Tây.

Như phóng viên Jack Ryan của Bloomberg đã giải thích, do mức độ tham gia vào thị trường vàng của các nhà đầu tư phương Tây còn hạn chế, nên ngay cả một sự gia tăng khiêm tốn về dòng vốn cũng có thể dẫn đến đợt tăng giá mạnh.

Ryan lưu ý rằng bất chấp khối lượng giao dịch hàng ngày lên tới 300 tỷ USD, "Phần lớn con số đó phản ánh các giao dịch chớp nhoáng của ngân hàng, các nhà tạo lập thị trường, quỹ đầu tư thuật toán và nhà giao dịch tiền tệ, chứ không phải là dòng vốn đầu tư mới thực sự đổ vào để mua lượng vàng vật chất hiện có."

Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu nhu cầu mới thâm nhập thị trường?

Chúng ta không có nhiều vàng ở đây

Các nhà đầu tư phương Tây thường ưu tiên các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) hơn là vàng vật chất. Các quỹ đầu tư được bảo chứng bằng vàng là phương thức thuận tiện để tham gia thị trường, nhưng việc sở hữu chứng chỉ quỹ ETF không giống như nắm giữ vàng vật chất.

Tuy nhiên, đầu tư vào ETF vẫn làm tăng nhu cầu đối với vàng vật chất, vì các quỹ buộc phải nắm giữ thêm vàng khi quy mô đầu tư tăng lên.

Vào tháng 12, các chuyên gia phân tích của Goldman Sachs nhận thấy rằng các quỹ ETF vàng chỉ chiếm 0,17% trong danh mục đầu tư của các cá nhân tại Mỹ. Con số này thấp hơn một chút so với mức ghi nhận vào năm 2012.

Các chuyên gia của Goldman cho biết cứ mỗi mức tăng 0,1% trong tỷ lệ nắm giữ vàng của các cá nhân, giá vàng lại tăng thêm 1,4%.

Xét đến con số này, rõ ràng là ngay cả một làn sóng đầu tư vào vàng ở mức khiêm tốn từ các nhà đầu tư Mỹ cũng có thể khiến giá vàng tăng vọt.

Xu hướng đầu tư phòng ngừa rủi ro tiền tệ mất giá trên toàn cầu cũng có thể góp phần thúc đẩy nhu cầu này.

Trong một nghiên cứu riêng biệt do JPMorgan Chase thực hiện vào tháng 5 năm 2025, các chuyên gia ước tính rằng việc chuyển dịch chỉ 0,5% tài sản tại Mỹ của các nhà đầu tư nước ngoài sang vàng có thể đẩy giá vàng tăng khoảng 18% mỗi năm, dựa trên các điều kiện thị trường tại thời điểm đó.

Trong lịch sử, thái độ của các nhà đầu tư phương Tây đối với vàng thường khá dè dặt. Trong giai đoạn đầu của đợt tăng giá mạnh của vàng vào năm ngoái, họ phần lớn vẫn đứng ngoài cuộc. Chúng ta có thể thấy rõ hiện tượng này qua nhu cầu đối với vàng vật chất. Lực mua từ Trung Quốc đã góp phần đẩy nhu cầu về vàng thỏi và tiền xu vàng lên mức cao nhất trong 12 năm, đạt 1.374,1 tấn vào năm 2025. Xét về giá trị, nhu cầu toàn cầu đối với vàng thỏi và tiền xu đã đạt mức kỷ lục 154 tỷ USD.

Hơn một nửa nhu cầu toàn cầu về tiền xu và vàng thỏi trong năm ngoái đến từ hai quốc gia: Trung Quốc và Ấn Độ.

Sự khác biệt giữa phương Đông và phương Tây càng trở nên rõ rệt hơn khi xem xét dữ liệu của nửa đầu năm ngoái.

Nhu cầu vàng thỏi và tiền xu tại Trung Quốc đã tăng 44% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2025, khi các nhà đầu tư mua gom tới 115 tấn vàng thỏi và tiền xu chỉ riêng trong quý II. Đây là giai đoạn nửa đầu năm có sức mua vàng vật chất mạnh mẽ nhất kể từ năm 2013.

Trong khi đó, người Mỹ lại tiếp tục bán vàng của họ. Doanh số bán vàng thỏi và tiền xu đã giảm mạnh 53% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm. Nhu cầu trong quý II chỉ đạt 9 tấn, mức thấp nhất theo quý kể từ quý IV năm 2019.

Các nhà đầu tư phương Tây thực sự chỉ bắt đầu tham gia vào xu hướng này vào mùa thu năm ngoái, nhưng họ cũng nhanh chóng rút lui khi giá vàng điều chỉnh giảm vào tháng Một.

Thay đổi chiến lược đầu tư?

Hãy thử hình dung mức tăng giá của năm ngoái sẽ lớn đến nhường nào nếu các nhà đầu tư phương Tây tham gia thị trường ngay từ đầu!

Các nhà quản lý tiền tệ tại Mỹ thường có xu hướng hướng nhà đầu tư tránh xa vàng. Họ tập trung vào danh mục đầu tư theo tỷ lệ 60-40, kết hợp giữa cổ phiếu và trái phiếu, với rất ít hoặc thậm chí không có vàng trong danh mục. Người ta phải tự hỏi tại sao giới đầu tư chính thống lại có xu hướng quay lưng với vàng. Có lẽ đơn giản chỉ là sự thiếu hiểu biết của các tổ chức tài chính. Trong một thế giới say mê tiền pháp định, nhiều cố vấn không hiểu được hiệu suất của vàng với tư cách là tiền tệ trong suốt nhiều thế kỷ cũng như vai trò phòng ngừa rủi ro mất giá tiền tệ của nó. Hoặc cũng có thể đơn giản là các cố vấn đầu tư không kiếm được nhiều phí môi giới khi khách hàng mua vàng. (Có lẽ họ đáng bị kiện vì hành vi tư vấn thiếu trách nhiệm!) Dù lý do cho thái độ thờ ơ này là gì, thì mô hình đầu tư truyền thống và định kiến ​​chống lại vàng dường như đang dần thay đổi.

Năm ngoái, Giám đốc Đầu tư (CIO) của Morgan Stanley, ông Michael Wilson, đã đề xuất một sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong chiến lược, khuyến nghị phân bổ 20% danh mục đầu tư vào vàng. Trước những biến động của thị trường, ông Wilson cho rằng các nhà đầu tư nên cân nhắc mô hình 60/20/20, trong đó chuyển đổi một nửa danh mục đầu tư trái phiếu sang vàng để tạo ra công cụ phòng ngừa lạm phát "có khả năng chống chịu tốt hơn".

Chỉ vài ngày sau, Steven Schoffstall – Giám đốc quản lý ETF tại Sprott – cũng đồng tình với quan điểm của ông Wilson trên kênh CNBC, khi nhận định rằng việc phân bổ 20% vốn vào vàng và bạc có thể mang lại lợi suất tốt hơn so với danh mục đầu tư truyền thống.

Có vẻ như các nhà đầu tư đã tiếp nhận thông điệp này.

Theo các chuyên gia phân tích của WisdomTree, một "cuộc cách mạng thầm lặng" đang diễn ra trong cơ cấu danh mục đầu tư, bởi mô hình 60/40 truyền thống không còn hiệu quả nữa.

• "Trong nhiều thập kỷ, cơ cấu 60/40—gồm 60% cổ phiếu và 40% trái phiếu—được xem là chuẩn mực của sự thận trọng, đa dạng hóa và cân bằng. Tuy nhiên, bối cảnh từng giúp công thức này phát huy hiệu quả—bao gồm lạm phát thấp, tăng trưởng ổn định và mối tương quan nghịch chiều về lợi suất giữa cổ phiếu và trái phiếu—dường như đã thay đổi."

Xét việc vàng đang bị đầu tư ở mức rất thấp, một đợt dòng vốn mới đổ vào thị trường vàng có thể đẩy giá tăng nhanh trong những tháng tới nếu sự thay đổi trong chiến lược đầu tư này tiếp tục diễn ra.