Hố đen nợ: Thị trường tín dụng tư nhân bắt đầu xuất hiện dấu hiệu căng thẳng

Theo các nhà phân tích của Wall Street Journal, thị trường tín dụng tư nhân đang chịu áp lực ngày càng lớn; tỷ lệ vỡ nợ tăng vọt và các đánh giá nội bộ về chất lượng khoản vay đều báo hiệu "những giai đoạn khó khăn" đang ở phía trước.

Khi nhắc đến "hố đen nợ nần" khổng lồ này, người ta thường nghĩ ngay đến nợ công. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ dừng lại ở nợ chính phủ. Người tiêu dùng đang gánh khoản nợ lên tới hàng nghìn tỷ đô la, còn các doanh nghiệp thì đang vay nợ ở mức tối đa. Khi "hố đen nợ nần" này ngày càng phình to, "lực hấp dẫn" của nó đang tác động ngày càng mạnh mẽ lên nền kinh tế nói chung.

Theo dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed), tổng dư nợ tín dụng tư nhân vào khoảng 1,4 nghìn tỷ USD, chiếm khoảng 10% tổng nợ của các doanh nghiệp phi tài chính tại Mỹ.

Thị trường tín dụng tư nhân bao gồm các tổ chức cho vay phi ngân hàng. Các tổ chức này huy động vốn từ các nhà đầu tư tổ chức, quỹ hưu trí, quỹ hiến tặng, cá nhân giàu có và các nguồn khác. Sau đó, họ trực tiếp cho các công ty hoặc các dự án cụ thể vay vốn. Thị trường này cung cấp cho các doanh nghiệp và doanh nhân một nguồn vốn phi ngân hàng, thường linh hoạt hơn và có quy trình thẩm định vay nới lỏng hơn so với ngân hàng truyền thống.

Thị trường tín dụng tư nhân đã phát triển mạnh cả về quy mô lẫn tầm quan trọng sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Khi các ngân hàng phải đối mặt với những quy định khắt khe hơn về vốn và hoạt động cho vay, các quỹ tài chính tư nhân đã tham gia để lấp đầy khoảng trống về nguồn vốn này.

Trong khi đó, các nhà đầu tư đã đổ tiền vào các quỹ tín dụng tư nhân với hy vọng đạt được lợi nhuận cao hơn so với việc mua trái phiếu truyền thống.

Mặc dù các khoản vay tư nhân chỉ chiếm một tỷ trọng tương đối nhỏ trong tổng nợ doanh nghiệp, nhưng sự sụp đổ của thị trường này có thể dễ dàng lan rộng sang các thị trường tín dụng khác và dẫn đến một cuộc khủng hoảng tài chính.

Tình hình hiện tại có nhiều điểm tương đồng với thị trường thế chấp dưới chuẩn giai đoạn 2005–2007. Vào thời điểm bong bóng nhà đất lên đến đỉnh điểm, các khoản vay dưới chuẩn chỉ chiếm khoảng 13–15% tổng số khoản vay thế chấp. Tuy nhiên, sự sụp đổ của phân khúc này đã kéo theo sự sụp đổ của toàn bộ thị trường nhà đất và đẩy nền kinh tế rơi vào cuộc Đại Suy thoái.

Áp lực lên tín dụng tư nhân

Cho đến gần đây, các quỹ tín dụng tư nhân vẫn là một trong những kênh đầu tư "hấp dẫn nhất" tại Phố Wall nhờ mức lợi nhuận cao. Tuy nhiên, lợi nhuận cao thường đi kèm với rủi ro lớn. Năm ngoái, rủi ro đã ập đến với ngành này và tình hình bắt đầu trở nên tồi tệ.

Đã xảy ra một số vụ vỡ nợ gây chú ý cùng các cáo buộc gian lận, bên cạnh việc cấp một lượng lớn các khoản vay cho những công ty phần mềm đang đối mặt nguy cơ bị gián đoạn hoạt động do tác động của AI. Trước tình hình đó, các nhà đầu tư bắt đầu yêu cầu rút lại vốn.

Đối mặt với làn sóng yêu cầu rút vốn kỷ lục, một số quỹ đã hạn chế quyền mua lại và giới hạn mức rút tiền.

Các nhà quản lý quỹ cho rằng vấn đề đã bị thổi phồng và khẳng định mọi thứ vẫn ổn. Tuy nhiên, một áp lực mới lại xuất hiện. Việc tờ Wall Street Journal (WSJ) xem xét các báo cáo hàng quý của những tên tuổi lớn nhất trên thị trường tín dụng tư nhân cho thấy "chất lượng khoản vay và lợi nhuận của nhà đầu tư đang suy giảm".

Các quỹ tín dụng tư nhân do Ares Management, Blackstone, Blue Owl Capital và Golub Capital quản lý đã ghi nhận tỷ lệ vỡ nợ khoản vay chạm mức cao nhất kể từ năm 2021 thời điểm nền kinh tế vẫn đang chao đảo do đại dịch.

Ví dụ, tỷ lệ vỡ nợ tại quỹ của Blue Owl đã lên tới 2,8% trong quý 2, mức cao nhất trong ít nhất 5 năm qua. Theo WSJ, tỷ lệ nợ xấu tại các quỹ khác cũng chạm mức cao nhất trong 5 năm, vượt qua cả giai đoạn căng thẳng khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thắt chặt chính sách tiền tệ và tăng lãi suất vào năm 2023.

Theo Fitch Ratings, tỷ lệ vỡ nợ tín dụng tư nhân tại Mỹ ở mức 6% vào cuối tháng 5.

Theo Wall Street Journal, các vụ vỡ nợ hiện tập trung chủ yếu ở lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi giá dầu tăng. Chẳng hạn, Loparex một công ty sản xuất màng nhựa gần đây đã vỡ nợ.

Fitch ghi nhận 14 vụ vỡ nợ chỉ riêng trong tháng 5.

• "Các tổ chức phát hành thuộc nhóm ngành cung cấp dịch vụ y tế, công nghiệp & sản xuất, và dịch vụ doanh nghiệp tổng hợp, mỗi nhóm ghi nhận 3 vụ việc; trong khi các ngành thực phẩm & đồ uống & thuốc lá, ngân hàng & tài chính, vận tải & phân phối, dịch vụ môi trường và viễn thông, mỗi ngành ghi nhận 1 vụ việc."

Các nhà phân tích lo ngại rằng làn sóng vỡ nợ có thể bắt đầu lan sang lĩnh vực phần mềm. Tại nhiều quỹ tín dụng tư nhân, các công ty phần mềm đang nắm giữ từ 20% dư nợ trở lên.

Các quỹ tín dụng tư nhân cũng báo cáo sự gia tăng số lượng công ty nằm trong "danh sách theo dõi" do có dấu hiệu gặp khó khăn.

Theo báo cáo của WSJ, các công ty đầu tư tín dụng tư nhân không thể gánh thêm bất kỳ khoản ghi giảm giá trị tài sản nào nữa sau một năm 2025 đầy khó khăn.

• “Hiệu quả hoạt động của các quỹ này vốn đã sa sút, và giá cổ phiếu của họ cũng chỉ mới bắt đầu phục hồi sau đợt bán tháo mạnh diễn ra từ năm ngoái.”

Mặc dù tỷ lệ vỡ nợ đang gia tăng, nhưng con số này vẫn thấp hơn mức ghi nhận trong các giai đoạn căng thẳng cao độ như đại dịch hay đợt sụt giảm giá dầu năm 2015. WSJ lưu ý rằng: “Các khoản lỗ có thể giảm bớt nếu lãi suất hạ nhiệt và hoạt động kinh tế duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ mà không đẩy lạm phát lên cao.”

Đó là cả một chuỗi những điều kiện "nếu".

Mặc dù chỉ số CPI đã hạ nhiệt, các dữ liệu khác lại cho thấy lạm phát đang gia tăng. Ngay cả khi CPI đã dịu lại, mức này vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%. Điều đó có nghĩa là Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cần duy trì lãi suất ở mức cao trong thời gian dài hơn. Khó có thể kỳ vọng vào việc giảm lãi suất chừng nào nền kinh tế vẫn còn chật vật và CPI vẫn ngoan cố duy trì ở mức cao hơn con số mục tiêu lý tưởng đó.

Các nhà quản lý quỹ vẫn khẳng định mọi thứ đều ổn, và Phố Wall dường như đang tin vào nhận định này. Hoạt động đầu tư tín dụng tư nhân đã phục hồi nhẹ trong vài tháng qua. Tuy nhiên, các vụ vỡ nợ phát sinh thêm có thể làm đảo lộn tình hình. Tờ Wall Street Journal lưu ý rằng nếu lợi nhuận tiếp tục dậm chân tại chỗ hoặc sụt giảm, nhiều nhà đầu tư có thể sẽ rút lui.

• "Số lượng nhà đầu tư giảm đồng nghĩa với việc các nhà quản lý quỹ sẽ gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn, làm thu hẹp nguồn cung vốn để tái cấp vốn cho các khoản vay doanh nghiệp hiện có khi đến hạn."

Vì vậy, bất chấp những lời trấn an từ các nhà quản lý quỹ, những tín hiệu cảnh báo đang xuất hiện trên thị trường tín dụng tư nhân. Thị trường này đang đối mặt với "cú sốc kép": thanh khoản bị thắt chặt và chất lượng danh mục cho vay suy giảm.

Đây là kịch bản dẫn đến nguy cơ sụp đổ của thị trường tín dụng tư nhân, và sự sụp đổ đó có thể lan rộng ra toàn bộ thị trường tài chính.

Đừng quên rằng mọi thứ từng có vẻ ổn thỏa với thị trường cho vay dưới chuẩn vào năm 2006 và 2007 – cho đến khi mọi chuyện trở nên tồi tệ.